- Sprawdzone sukcesy w prawie gospodarczym i skupie zadłużonych spółek – Bladowski.Legal /
- Blog /
-
Ukrywanie majątku przed komornikiem a art. 300 Kodeksu karnego.
Ukrywanie majątku przed komornikiem a art. 300 Kodeksu karnego.

Kiedy to jeszcze działanie w obronie własnej, a kiedy już przestępstwo?
Czy ukrywanie majątku to zbrodnia czy konieczność? W czasach, gdy egzekucja komornicza bywa bardziej dotkliwa niż sam dług, a przepisy ścigające dłużników coraz bardziej przypominają narzędzia inwigilacji, warto zapytać: czy obrona majątku przed komornikiem to już przestępstwo z art. 300 k.k., czy jeszcze legalne działanie w stanie wyższej konieczności?
1. Artykuł 300 k.k. – co mówi przepis?
Zacznijmy od litery prawa. Zgodnie z art. 300 § 1 Kodeksu karnego:
„Kto, w celu udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela, usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywisty majątek podlegający egzekucji – podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.”
W § 2 mowa jest o podobnym działaniu osoby prawnej lub przedsiębiorcy.
Przepis ten ma chronić wierzyciela przed celowym działaniem dłużnika, które ma na celu pozorne „wyparowanie” majątku. W praktyce – ukrycie, sprzedaż, darowizna lub inne przekształcenie, które utrudni komornikowi zajęcie składników majątkowych.
Ale czy każda darowizna, sprzedaż czy cesja to już przestępstwo?
2. Ochrona przed komornikiem a granice prawa karnego
Wielu przedsiębiorców i osób fizycznych zadaje sobie pytanie: czy przeniesienie majątku przed egzekucją to jeszcze działanie dopuszczalne, czy już kryminalne?
Nie wszystko, co nie podoba się wierzycielowi lub komornikowi, jest nielegalne.
Dłużnik ma bowiem prawo do:
- restrukturyzacji majątku,
- minimalizacji strat,
- ochrony członków rodziny i wspólników,
- przygotowania się na upadłość lub postępowanie układowe.
Co więcej, zgodnie z orzecznictwem, nie każde rozporządzenie majątkiem w stanie zadłużenia oznacza z góry zamiar pokrzywdzenia wierzyciela.
3. Kluczowa różnica: zamiar pokrzywdzenia wierzyciela.
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że aby można było mówić o przestępstwie z art. 300 k.k., musi być spełniony warunek umyślnego działania na szkodę wierzyciela.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2018 r. (II AKa 24/18):
„Zachowanie polegające na zbyciu mienia przez dłużnika nie jest samo w sobie czynem zabronionym. Przestępstwo z art. 300 k.k. musi wiązać się z istnieniem zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela.”
Wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 2011 r. (III KK 18/11):
„Dłużnik nie ponosi odpowiedzialności karnej za zwykłe działania mające na celu ratowanie sytuacji finansowej, chyba że udowodniono zamiar oszustwa wobec wierzyciela.”
Wniosek? Samo ukrycie czy zbycie majątku nie jest jeszcze przestępstwem – o ile nie ma celowego zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela.
4. Granica między legalną optymalizacją a przestępstwem:
Często pytacie: czy można przepisać majątek na rodzinę? Przekształcić JDG w spółkę? Sprzedać nieruchomość, zanim komornik ją zajmie?
Co wolno:
✅ Zmienić formę prowadzenia działalności – np. z JDG na spółkę z o.o., jeśli nie ma wyraźnego zamiaru oszustwa.
✅ Sprzedać nieruchomość w zamian za uczciwą cenę i uregulować inne zobowiązania.
✅ Przenieść majątek do fundacji rodzinnej lub zagranicznej spółki holdingowej (jeśli robione to z głową i wyprzedzeniem).
✅ Skorzystać z postępowania restrukturyzacyjnego – w ramach którego majątek jest chroniony przez sąd.
Czego nie wolno:
❌ Przepisanie całego majątku na rodzinę dzień przed egzekucją – może to być uznane za działanie z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli.
❌ Darowizna nieruchomości bez realnego uzasadnienia ekonomicznego – klasyczna „ucieczka z majątkiem”.
❌ Ukrycie samochodu służbowego pod innym numerem VIN w nowej spółce – kreatywność czasem zbliża się do fikcji.
5. Sposoby egzekucji i kreatywność komorników.
Dziś komornicy są nie tylko skuteczni, ale i coraz bardziej technologiczni. Współpraca z CEIDG, PESEL, rejestrami gruntów, CEPiK, ZUS, US czy bankami umożliwia zajęcie majątku w kilka godzin.
A jednak – wielu dłużników, mimo postępowania egzekucyjnego, pozostaje „gołymi z majątku”… i to legalnie.
To właśnie wtedy pojawia się frustracja wierzycieli i presja na prokuratury, by uruchamiać postępowania z art. 300 k.k.
Niestety – organy ścigania często nie rozumieją złożoności procesów gospodarczych, a każdy ruch obronny interpretują jako „zamiar pokrzywdzenia”.
6. Postępowania pokazowe – bat na przedsiębiorców?
W ostatnich latach obserwujemy wzrost liczby śledztw z art. 300 k.k. wobec przedsiębiorców.
Szczególnie wtedy, gdy dłużnikiem jest spółka, a wierzycielem Skarb Państwa lub bank.
W praktyce oznacza to, że:
- podejmowanie działań restrukturyzacyjnych,
- przenoszenie majątku do spółek celowych,
- wypłata środków za „fikcyjne” faktury,
…zaczyna być traktowane nie jako zarządzanie ryzykiem, ale jako przestępstwo.
W rezultacie pojawiają się przypadki nadużycia oskarżeń – tylko po to, by zastraszyć lub wymusić spłatę długu.
7. Czy art. 300 k.k. jest zgodny z zasadą proporcjonalności?
To pytanie coraz częściej pojawia się w środowiskach prawniczych i konstytucjonalistycznych.
Bo skoro wierzyciel ma do dyspozycji:
- egzekucję komorniczą,
- skargę pauliańską (art. 527 k.c.),
- zabezpieczenie majątkowe (postępowanie cywilne),
…to czy potrzebna jest jeszcze karna pałka w postaci art. 300 k.k.?
Co więcej, brak przesłanek obiektywnych, nieostrość pojęcia „zamiar pokrzywdzenia” sprawia, że przepis ten bywa interpretowany arbitralnie i z nadużyciem represji.
8. Jak się legalnie zabezpieczyć przed egzekucją?
Jeśli chcesz ochronić majątek przed komornikiem i nie skończyć z zarzutem z art. 300 k.k., musisz działać:
1. Z wyprzedzeniem.
Im wcześniej zaczniesz, tym lepiej. Działania „na ostatnią chwilę” zawsze budzą podejrzenia.
2. Z dokumentacją.
Każdy ruch majątkowy powinien mieć uzasadnienie ekonomiczne i być udokumentowany.
3. W porozumieniu z prawnikiem.
Optymalizacja majątku nie jest przestępstwem – ale musi być przeprowadzona przez doświadczonych doradców.
4. Z wykorzystaniem odpowiednich struktur.
Spółki celowe, holdingi, fundacje rodzinne – to nie są zabawki dla milionerów. To tarcze prawne, jeśli są stosowane zgodnie z literą prawa.
Nie każda tarcza to oszustwo.
Ukrywanie majątku może być przestępstwem – ale nie musi. W polskim prawie wciąż istnieje przestrzeń dla obrony przedsiębiorcy przed nadmiernie agresywną egzekucją.
Artykuł 300 k.k. ma chronić wierzycieli – ale nie powinien być używany jako straszak na każdego dłużnika, który chroni swój dorobek przed nieudolnym komornikiem.
W praktyce granica między legalną optymalizacją a przestępstwem zależy od:
- momentu działania (czas ma znaczenie!),
- formy czynności (sprzedaż ≠ darowizna),
- motywacji (czy był zamiar pokrzywdzenia?).
Jeśli działasz z głową, planujesz z wyprzedzeniem i nie popełniasz błędów procesowych – prawo jest po Twojej stronie.
Chcesz legalnie chronić majątek przed egzekucją?
Szukasz strategii, które nie złamią art. 300 k.k., ale skutecznie ochronią Twoje aktywa?
Klauzula prawna:
Bladowski.Legal sp.j. nie świadczy usług doradztwa inwestycyjnego ani zarządzania aktywami. Nie oferujemy publicznie jakichkolwiek instrumentów finansowych. Strona pełni wyłącznie funkcję informacyjną.
Chroń siebie, swój majątek i swoją rodzinę.
Zapraszamy do lektury naszego poradnika.
Zapoznaj się z naszymi Praktyczne narzędziami do ochrony majątku oraz Ofertą
Skontaktuj się z nami przez formularz kontaktowy lub odwiedź sekcję Strefa Eksperta, by poznać więcej praktycznych porad.
Autor: Błażej Bladowski – ekspert w zakresie ochrony majątku, prawa egzekucyjnego i antywindykacji.
Przeglądaj inne artykuły

Jak stracić mieszkanie w obecności notariusza i agenta nieruchomości.

art. 299 KSH w praktyce

Sztuczki prawne i obejścia art. 233 KSH

Alternatywa dla upadłości

Ukrywanie majątku

Między teorią a praktyką (art. 299 KSH i nie tylko)

Jak zabezpieczyć swój majątek jako członek zarządu spółki z o.o.?

Odpowiedzialność majątkowa członka zarządu

Czy art. 299 KSH jest niekonstytucyjny? Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 4/21

Zgłoszenie upadłości czy Orzeczenie upadłości przez sąd? oto jest pytanie.

Blokowanie działań komorniczych

Czy Twoja spółka jest już niewypłacalna?

Jak legalnie sprzedać spółkę z długami i nie odpowiadać z art. 299 k.s.h.?

Boisz się wyniszczających kontroli z US, UKS, ZUS, PIP, PIH?

Antywindykacja w praktyce

„Kilka słów o 299 k.s.h.” – czyli jak naprawdę działa

Artykuł 183 § 1 k.p.k. – Tarcza ochronna dla świadka będącego członkiem zarządu

Unikanie VAT przez próg obrotowy

Sztuczki prawne i obejścia art. 233 K.s.h. roku 2025

Jak „trzy siódemki” (art. 777 k.p.c.) dają iluzoryczną ochronę na rynku nieruchomości

„Trzy siódemki”, czyli art. 777 k.p.c. – fikcyjna ochrona, realne ryzyko.

Checklista: due diligence aktywów bilansowych - Ochrona przed art. 299 K.s.h.

Aktywa w bilansie to byt bardzo kreatywny

Prowadzenie spółki bez zarządu: konstrukcja prawna w służbie ograniczenia odpowiedzialności

Notariusz prawdę powie.

Czy wiesz jak są pompowane akcje spółek giełdowych.

Komornicy

Oddłużanie Spółek

Optymalizacja oparta na silniku spółki jawnej i prostej spółki akcyjnej.

Windykacja KRUK i inni w pigułce.

Komornicy Poborcy Windykatorzy, znam ich wszystkich! Intelektualnie ni pies ni wydra.

Prosta Spółka Akcyjna w dobrych rękach to skuteczny wehikuł, nie tylko optymalizacyjny.

Wpływ kapitału, majątku i innych praw majątkowych na odpowiedzialność zarządu zobowiązania część 2

Sprawdź Checklistę: Czy członek zarządu odpowiada z art. 299 KSH?

Wpływ kapitału, majątku i innych praw majątkowych na odpowiedzialność zarządu zobowiązania część 1

Zarząd Powierniczy

Sprzedaż spółki z długami a odpowiedzialność zarządu – co warto wiedzieć?

Typowy scenariusz: „Jeszcze tylko trzy pisma i jedno zażalenie…”

Bo faktur się nie płaci

Czym są aktywa i ich wpływ na bilans? a co za tym idzie na 233/299/586 K.s.h

Dlaczego warto unikać firm „pomagających” w regulowaniu zadłużeń?

Optymalizacja spółek – legalność, ustawodawstwo, metody

Upadłość – Zgłoszenie wniosku czy ogłoszenie upadłości przez Sąd?

299 k.s.h – Niekończąca się opowieść …

Życzenia Świąteczno Noworoczne cz.2

W krainie absurdu cz.1

Zadłużona spółka to nie tylko 299 ksh, ale i przerażający art. 586 ksh ;)

Życzenia świąteczne od kancelarii bladowski.legal cz.1

Skup spółek – procedury, formalności, etapy.

Procedury prawne i finansowe w procesie skupu spółek zadłużonych

Formy prawne spółek a ochrona majątku

Skup spółek zadłużonych: kluczowe aspekty analizy finansowej i przeniesienia praw

Szukasz w internecie faktów i mitów o art.586 k.s.h. Spokojnie! Nie znajdziesz!

Ograniczenie odpowiedzialności zarządu za zobowiązania

Umowa kupna-sprzedaży spółki zadłużonej

Spokojnie to tylko upadłość

Skup spółek zadłużonych: Fakty i mity cz.3

Skup spółek zadłużonych: Fakty i mity cz.2

Skup spółek zadłużonych: Fakty i mity cz.1

299 ksh niekonstytucyjne

Kupujemy Zadłużoną Spółkę cz.2 Windykatornia Simplex sp. z o.o. ze Słupska

Kupujemy Zadłużoną Spółkę Windykatornia Simplex sp. z o.o. ze Słupska

Pytania i Odpowiedzi

Notariusza "warto" posłuchać

Jestem kimś pracuję w US i mam braki w wykształceniu podstawowym

Odpowiedzialność prezesa zarządu w spółce z o.o. – mity i realia prawne

CZYM SĄ AKTYWA I ICH WPŁYW NA BILANS? A CO ZA TYM IDZIE NA 233/299/586 K.S.H

Majątek spółki w kontekście art. 586 ksh

Majątek spółki a bezskuteczność egzekucji – art. 233/299/586 KSH

Likwidacja poprzez sprzedaż spółki

Zawyżanie wartości spółki przez aktywa

Presja wierzycieli

KAPITAŁ ZAKŁADOWY

586 ksh

Zawyżanie wartości spółki

ZALEŻNOŚĆ: MAJĄTEK, A UPADŁOŚĆ

Jestem członkiem zarządu dużej, upadającej spółki. Jak mogę ją optymalizować?

Odpowiedzialność majątkowa członka zarządu w kontekście upadłości spółki

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

Odpowiedzialność Zarządu za zobowiązania – to już staje się nudne.

Art. 299 ksh to temat rzeka…

Jestem kimś pracuję w US! Mam braki w wykształceniu podstawowym.

Koszt Upadłości

Pochlebstwa płynące z ZUS-u dla nas – za dobrze wykonywaną pracę :)

Upadłość Spółki 2025

Proces restrukturyzacji spółki wiąże się z przejęciem jej udziałów - co pozwala unikać 299 K.s.h.

Kompleksowa obsługa rejestracji spółek w Krajowym Rejestrze Sądowym

Utworzenie na bazie przedsiębiorstwa w likwidacji nowego podmiotu, wykorzystującego potencjał spółki

Nabywamy spółki po przeanalizowaniu wstępnym dokumentacji finansowej

Nasze działanie pozwoli :uchronić się przed orzeczeniem zakazu prowadzenia działalności gospodarczej

Ochronie przed konsekwencjami wynikającymi z art. 299 K.s.h, oraz art. 21 Prawa upadłościowego

Chronimy majątek prywatny przed wierzycielami i komornikiem

RESTRUKTURYZACJA w 2025 opiera się przede wszystkim na : Występowaniu jako zarząd kryzysowy

Artykuł 299 ksh - fakty i mity

Czym jest prosta spółka akcyjna?

Innowacyjne strategie biznesowe: jak zwiększyć konkurencyjność firmy konsultingowej

Jak uniknąć pułapek w prowadzeniu spółki 2025

Jak skutecznie opracować strategię biznesową dla rozwoju firmy

Innowacyjne strategie rozwoju biznesu: jak wykorzystać nowe technologie?